Welkom!

Ik ben hoogleraar Rechtsfilosofie aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van Maastricht University. Daarnaast ben ik de voorzitter van de capgroep Grondslagen van het Recht en een van de wetenschappelijke directeuren van het Maastricht Research Centre for Law and Jurisprudence.

Onderzoeksinteresse

Mijn onderzoek draait om de vraag hoe constitutionele liberaal-democratieën moeten omgaan met gevallen waarbij grondrechten botsen, of conflicten tussen grondrechten en andere centrale idealen binnen constitutionele democratieën: de rechtsstaat of democratie. Ik bestudeer grondrechten zowel als rechtsfilosofische concepten, maar ook als juridisch afdwingbare rechten zoals ze zijn geformaliseerd in constituties en mensenrechtenverdragen, in het bijzonder het EVRM.

Ik heb een aantal van dergelijke juridische geschillen en beleidsdilemma’s geanalyseerd:

Onderwijs

Bij de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van Maastricht University ben ik verantwoordelijk voor, of betrokken bij de volgende vakken:

Publicaties en CV

Inaugurele rede: Conventie-constitutionalisme

Op 1 december 2023 gaf ik mijn oratie als hoogleraar rechtsfilosofie in Maastricht. Deze rede vatmijn huidige onderzoekslijn mooi samen. De titel was Conventie Constitutionalisme. Over de noodzaak van rechterlijke toetsing door het Europees Hof voor het Europese democratisch bestuur.

Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens is opgezet als een poging van Partijstaten om samen te werken met andere staten die vergelijkbare constitutioneel-democratische projecten nastreven. Deze horizontalisering van constitutionele autoriteit is de overgang van ‘constitutie’ naar ‘constitutionaliteit’. Het verbreedt het gezag van constitutionele waarden en grondrechten omdat ze niet langer alleen afhankelijk zijn van de instemming door een onafhankelijk volk, maar ook collectief worden goedgekeurd door gelijkgestemde volkeren in de gezamenlijke onderneming van het Conventiesysteem. Deze onderzoekslijn onderzoekt het opkomende fenomeen van ‘conventie constitutionalisme’ onder de verdragsstaten van de Europese Conventie. In het bijzonder onderzoekt het project de rol van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in de voortdurende dialoog met de verdragsstaten om dit constitutionalisme van de conventie te versterken door de verdere versterking van een Europese consensus over de inhoud en de impact van de rechten van de Conventie.

Kernpublicaties:

De regulering van vaccinatie

Tussen 2013 en 2021 draaide mijn onderzoek vooral rond de (juridische) regulering van vaccinatie tegen besmettelijke ziekten als mazelen, polio en kinkhoest. Aanvankelijk richtte mijn onderzoek zich vooral op kindervaccinatie. In deze discussies staan verschillende (conflicterende) grondrechten centraal: de vrijheid van godsdienst en geweten van niet-vaccinerende ouders, het recht op lichamelijke integriteit en het recht op gezondheid van niet-gevaccineerde kinderen – in het bijzonder art. 3 van het VN-Verdrag inzake de Rechten van het Kind, waarin staat dat bij alle handelingen met betrekking tot kinderen, het belang van het kind een primaire overweging moet zijn voor overheidsinstanties. Andere relevante overwegingen zijn de verantwoordelijkheid van de staat om de volksgezondheid en kwetsbare burgers te beschermen. In de context van de COVID-19 uitbraak heb ik ook de vraag geanalyseerd of meer verplichte vaccinatieprogramma’s voor volwassenen moreel toegestaan zijn.

Kernpublicaties:

Inducing Immunity

In 2024 publiceerden Marcel Verweij en ik onze monografie Inducing Immunity: Justifying Immunization Policies in Times of Vaccine Hesitancy (MIT Press, Basic Bioethics series). Dit boek analyseert de voorwaarden waaronder een liberaal-democratische overheid vaccinatie tegen infectieziekten verplicht zou moeten stellen. We analyseren het geval van kinderziekten zoals mazelen, polio en kinkhoest, maar ook het geval van vaccinatie voor volwassenen in de COVID-19 context. Het boek is ook beschikbaar in open access (CC-BY-NC-ND).

Gezondheidsraad

Van 2017 tot 2022 was ik lid van de Gezondheidsraad, daarbinnen lid van de Vaste commissie Vaccinaties (2017–2022), de Tijdelijke Commissie Medische aspecten Covid-19 (2020–2021) en de Tijdelijke Commissie HPV (2017–2019).

Ongelijke behandeling MSM mannen bij bloeddonatie

Voor Sanquin voerde ik samen met Marcel Verweij een ethisch onderzoeksproject uit naar het wervingsbeleid van donoren. Tot 2021 golden voor mannen die sex hebben met mannen (MSM) strengere regels dan voor andere donoren. Sommigen zien dit als discriminerend en stigmatiserend. Hoe kan de veiligheid van donorbloed gegarandeerd worden zonder onnodig discriminerende donorwerving? Ons rapport heeft aan de grondslag gelegen van een meer inclusief donorselectiebeleid dat op 1 september 2021 in ingevoerd.

In mei 2022 is het donorselectiebeleid, in lijn met ons advies, verder versoepeld. Het academisch artikel waar dit allemaal op gebaseerd is, “Facing Difficult but Unavoidable Choices: Donor Blood Safety and Deferral of Men Who Have Sex with Men” is gepubliceerd in het tijdschrift Bioethics.


Foto © Annabel Oosteweeghel bij NRC interview van Floor Rusman: “Twijfelende ouders bereik je niet op Twitter” van 27 november 2018. [PDF]

Last modified: 6 april 2024

Comments are closed.